Bu yazı bir mitin çözülüşünden değil, bir etiğin hatırlanışından doğdu. Shanidar’ın kemiği, bizim yapılarımızdan daha uzun ömürlü olabilir. Shanidar’dan Ksenia’ya, İyileşmiş Kemiğin Gölgesinde Bir Yolculuk Medeniyetin başladığı yere dair anlatılar çoktur. Kimisi bir şehir kurar, kimisi bir yazı yazar, kimisi kırılmış ama iyileşmiş bir uyluk kemiğini gösterir. Ama ya bu anlatılar göründükleri kadar masum değilse? Birkaç yıl önce karşılaştım bu anlatıyla: Bir öğrencinin Margaret Mead’e sorduğu, “medeniyetin ilk işareti nedir” sorusuna, “iyileşmiş bir uyluk kemiği” yanıtını verdiği söylenir. Cevap etkileyicidir. Çünkü, denir ki, doğada bir canlı kırık bir bacakla yaşayamaz. Ona bakan biri olmalı. İşte o bakım, o empati, medeniyetin başlangıcıdır.Ama bir şey eksiktir bu anlatıda. Ya da fazla: Homo sapiens.Çünkü bu tür anlatılar, farkında olma...